¨ Farmakogenomik terimi, belirli aday genlerde bulunan dizi varyasyonunun, bireylerin ilaca karşı cevabını nasıl etkilediğini inceleyen farmakogenetik ile değiştirilerek kullanılabilir.
Kişiye özel tedavi; her bir hastaya özel
ilaç oluşturulması yerine; kişilerin belli bir hastalığa duyarlılığı ya da
spesifik tedaviye yanıtlarına göre küçük populasyonlara ayrılıp bu
populasyonlara özel ilaç oluşturulmasıdır .
FDA-onaylı ilaçların %10’u farmakogenomik
bilgileri içeren etiket bulundurmaktadır.
Kişisel Tıp ve Hatalık Tanısı
¨ Tanı Testleri ¤ Semptomatik hastalarda, şüpheli genetik bozukluğa bağlı gen
varyasyonlarının var yok analizleri
¨ Tahmini Testleri ¤ Bilinen hastalığı içeren aile öyküsü bulunan hastalarda gen
mutasyon saptanması (Huntingon Hastalığı veya BRCA bağlı meme kanseri)
¨ Taşıyıcı Testleri ¤ Yavrulara geçebilen, hastalığa neden olan mutasyonları taşıyan
hastaların belirlenmesine yardımcı olur (Tay-Sachs ve kistik fibrozis)
¨ Prenatal Testler ¤ Fetusta potansiyel genetik hastalığın teşhisi (Down Sendrom)
¨ Preimplantasyon Testleri ¤ Embriyoların erken evresinde uygulanarak, şüpheli hastalık
içermeyen embriyoların belirlenmesi
GENETIK KLONLAMA
Nüklear Transfer; bir hücrenin çekirdeğinde
bulunan genetik materyalin tamamının kendi nukleusu çıkarılmış olan fertilize
olmamış yumurta hücresine aktarılması olayıdır.
Transgenik, bir DNA parçasının bir genomdan
başka bir genoma deneysel aktarımı olarak tanımlanmaktadır.
HAYVANLAR İLE YAPILAN ARAŞTIRMALAR
¢En çok kullanılan hayvanlar
Fare ve sıçanlar
¢Kullanılan diğer türler,
Zebra balığı, meyve sinekleri, nematod
HAYVAN MODELİ ALTERNATİFLERİ
¢ Hücre Kültürü;
Maddelerin toksisitesini kontrol etmek için ön taramalarda
kullanılabilir,
Biyoloji ile ilgili temel soruları cevaplayabilir,
Ancak bütün canlı organizmadaki potansiyel etkiler hakkında bilgi
veremez.
¢In silico Modelleme
Spesifik moleküler ve kimyasal yapıları ve bunların etkileşimleri
simüle edebilir.
Ancak fizyolojik sistemlerin işleyişinin bilgisi ve programlama ile
sınırlıdır.
KLONLAMA
¢ Şubat 1997’de, Dr. Ian Wilmut dünyadaki ilk kopya memelinin
doğduğunu açıkladı.
¢ Koyun Dolly, nükleer transfer
DOLLY’NİN KLONLANMASININ OLUMSUZ YANLARI
¢ 277 deneme sonunda sadece 1 tane canlı doğumun gerçekleşmesi verimi
düşürmekte ve embriyo tahribine sebep olmaktadır
¢ Çalışmalar sonunda Dolly’nin mitokondri DNA’sında bulunan 37 genin
verici koyununkinden farklı olduğu tespit edilmiştir. Bunun ne derece farklılık
yaptığı bilinmemektedir. Dolayısıyla Dolly’nin tam bir kopya olmadığı
düşünülmektedir
¢ 6 yaşındaki bir koyunun meme bezi hücreleri kullanıldığı için
Dolly’nin yaşı konusunda tartışmalar vardır. Dolly’nin 6 yaşında mı yoksa 6 + 7
yaşında mı olduğu tartışması devam etmekteyken Dolly ölmüştür.
¢ Dolly’nin hücrelerindeki telomer kısımlarının kısalmış olmasının
koyunun erken yaşlanmasına sebep olduğu söylenmektedir.
POLLY
▪Roslin Enstitüsü'nde Dr.Ian Wilmut liderliğinde
çalışan ekip, bu kez insan geni taşıyan koyunları klonlamayı başardı.
▪ Böylece hayvanlardan insan proteini ve
kan elde edilmesi için son derece önemli bir adım atılmış oldu.
▪Gelecekte insan kanı ve dokuları taşıyarak
dünyaya gelecek olan hayvanlar, insanlar için yedek parça hizmeti verecek, kan
sıkıntısı ortadan kalkacak.
1997 tarihli “Biyoloji ve Tıbbın
Uygulanması Bakımından İnsan Hakları ve İnsan Haysiyetinin Korunması
Sözleşmesi” ve bu sözleşmeye Ek 1998 tarihli “İnsan Kopyalanmasının
Yasaklanmasına İlişkin Protokol
Biyo-Tıp Sözleşmesi